BIOPHYLAXIS
Γλωσσάριο
Έγκυροι διεθνώς αναγνωρισμένοι Οργανισμοί για τον έλεγχο και την εποπτεία των διαδικασιών και γιατί θεωρούνται σημαντικοί
FACT-NETCORD
Το FACT (Foundation for the Accreditation of Cellular Therapy) ιδρύθηκε το 1996 με σκοπό να καθιερώσει και να προωθήσει τα πρότυπα ποιότητας για ιατρική και εργαστηριακή πρακτική σε μεταμοσχεύσεις πρόδρομων αιμοποιητικών κυττάρων και άλλες κυτταρικές θεραπείες.

Το NETCORD είναι Ίδρυμα με μέλη τράπεζες ομφαλοπλακουντιακού αίματος, καθιερωμένο ως το παγκόσμιο δίκτυο αναζήτησης ομφαλοπλακουντιακών μοσχευμάτων. Δημιουργεί και καθιερώνει τα παγκόσμια πρότυπα και ένα σύστημα ελέγχου ποιότητας στο αντικείμενο του ομφαλοπλακουντιακού αίματος. Τα πρότυπα των FACT-NETCORD καλύπτουν όλα τα στάδια από την συλλογή, επεξεργασία, φύλαξη έως και την απόδοση του δείγματος ομφαλοπλακουντιακών βλαστικών κυττάρων.

Τι είναι το ΑΑΒΒ;
Το ΑΑΒΒ (American Association of Blood Banks) είναι μία διεθνής ένωση που εκπροσωπεί ιδιώτες και Ινστιτούτα που εμπλέκονται σε δραστηριότητες που συνδέονται με μεταμοσχεύσεις και κυτταρικές θεραπείες. Από το 1974 ασχολείται η ένωση με την θέσπιση πολύ υψηλών πρότυπων, την πιστοποίηση, εκπαίδευση κ.ά.

Τι είναι το GVHD (Graft Versus Host Disease);
Η αντίδραση μοσχεύματος προς το δέκτη είναι μια κοινή επιπλοκή της ετερόλογης μεταμόσχευσης μυελού κατά την οποία λειτουργικά ανοσοποιητικά κύτταρα του μυελού που μεταμοσχεύονται αναγνωρίζουν το δέκτη σαν «ξένο» και ξεκινούν ανοσολογική αντίδραση εναντίον του.

Τι είναι τα HLA (Human Leukocyte Antigen) αντιγόνα ιστοσυμβατότητας και πως επηρεάζουν τις μεταμοσχεύσεις;
HLA ονομάζεται το μείζων σύμπλεγμα ιστοσυμβατότητας του ανθρώπου ή διαφορετικά το Σύστημα αντιγόνων λευκοκυττάρων του ανθρώπου. Το ανοσοποιητικό μας σύστημα, χρησιμοποιεί τα αντιγόνα, προκειμένου να αναγνωρίσει εάν ένα σώμα είναι ξένο προς τον οργανισμό. Σε περίπτωση που ένα σώμα ή κύτταρο αναγνωρισθεί σαν ξένο, θεωρείται εισβολέας και ενεργοποιείται το ανοσοποιητικό σύστημα (ενεργοποίηση Τ λεμφοκυττάρων) προκειμένου να το απορρίψει.

Κατά συνέπεια, τα αντιγόνα αυτά καθορίζουν την ιστοσυμβατότητα (ικανότητα αποδοχής μοσχευμάτων) μεταξύ δέκτη και λήπτη μοσχεύματος. Για τις μεταμοσχεύσεις, μας ενδιαφέρουν 6 κύριοι γενετικοί τόποι. Το HLA-A, HLA-B και HLA-C καθώς και τα DR, DQ και DP.

Ιδανικά στις μεταμοσχεύσεις, η ταύτιση δότη και δέκτη πρέπει να είναι 100% (6 στα 6) ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος απόρριψης του μοσχεύματος. Αυτό συμβαίνει στις αυτόλογες μεταμοσχεύσεις και στις μεταμοσχεύσεις μεταξύ γενετικά όμοιων διδύμων.

Ειδικά για τα ομφαλοπλακουντιακά βλαστικά κύτταρα που χρησιμοποιούνται στις ετερόλογες μεταμοσχεύσεις, λόγω της ανοσολογικής τους ανωριμότητας, απαιτείται μικρότερη ταύτιση (3-4 στα 6 σημεία) σε σύγκριση με το βλαστικά κύτταρα από μυελό των οστών.

Τι είναι ο κυτταρικός πολλαπλασιασμός;
Ο πολλαπλασιασμός είναι η διαδικασία με την οποία μπορούμε να αυξήσουμε τον αριθμό των κυττάρων χωρίς να ενεργοποιήσουμε άλλες βιολογικές διαδικασίες όπως π.χ. την διαφοροποίηση. Παρόλο που η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα είναι ιδιαίτερα αισιόδοξη σχετικά με την πιθανή μελλοντική δυνατότητα, ο πολλαπλασιασμός των βλαστικών κυττάρων σήμερα δεν είναι ακόμα κλινικά αποδεκτός.

Τι είναι η ζωτικότητα των κυττάρων;
Σε έναν πληθυσμό κυττάρων που απομονώνεται δεν είναι όλα τα κύτταρα «ζωντανά». Η βιωσιμότητα μας δείχνει το ποσοστό των ζωντανών κυττάρων στο συνολικό πληθυσμό. Ο αριθμός αυτός, είναι ιδιαίτερα σημαντικός καθώς μας δείχνει ουσιαστικά το ποσοστό των «ενεργών λειτουργικά κυττάρων». Όσο μεγαλύτερο είναι το ποσοστό ζωτικότητας τόσο το καλύτερο.

Τι είναι ομόλογη μεταμόσχευση και τι η ετερόλογη;
Ομόλογη, ονομάζεται η μεταμόσχευση κατά την οποία ο δότης και ο δέκτης του μοσχεύματος είναι το ίδιο πρόσωπο. Ετερόλογη, ονομάζεται η μεταμόσχευση στην οποία ο δέκτης είναι διαφορετικό πρόσωπο από τον δότη του μοσχεύματος.

Εμβρυϊκή Ανάπτυξη και Διαφοροποίηση
Με την γονιμοποίηση, δηλαδή την ένωση του ωαρίου με το σπερματοζωάριο, προκύπτει ο ζυγώτης, το πρώτο κύτταρο του αναπτυσσόμενου νέου οργανισμού. Ο ζυγώτης διαιρείται σε 2, 4, 8 κύτταρα (Παντοδύναμα κύτταρα) έως το στάδιο της βλαστοκύστης (70-100 κύτταρα). Στο στάδιο της βλαστοκύστης υπάρχει η πρώτη διαφοροποίηση των κυττάρων σε δύο κατηγορίες, την εμβρυοβλάστη και την τροφοβλάστη. Τα κύτταρα της εμβρυοβλάστης είναι τα εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα (Ολοδύναμα). Στο επόμενο στάδιο της εμβρυϊκής ανάπτυξης, το γαστρίδιο, υπάρχει η διαφοροποίηση των κυττάρων σε τρία στρώματα, το εκτόδερμα, μεσόδερμα και ενδόδερμα. Τα κύτταρα των στρωμάτων αυτών είναι Πολυδύναμα.

Διαφοροποίηση των κυττάρων

Τι είναι τα παντοδύναμα, ολοδύναμα και πολυδύναμα βλαστικά κύτταρα;
Παντοδύναμα, ονομάζονται τα βλαστικά κύτταρα που το κάθε ένα έχει την δυνατότητα να παράγει έναν ολοκληρωμένο οργανισμό.

Ολοδύναμα, ονομάζονται τα βλαστικά κύτταρα που έχουν την δυνατότητα να διαφοροποιηθούν προς κάθε είδος κυττάρου του οργανισμού.

Πολυδύναμα, ονομάζονται τα βλαστικά κύτταρα που έχουν την δυνατότητα να διαφοροποιηθούν προς αρκετά είδη κυττάρων.

Τι είναι τα CD34+ κύτταρα;
Είναι τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα του ομφαλοπλακουντιακού αίματος

Τι εννοείται με τον όρο διαφοροποίηση;
Η διαφοροποίηση είναι η βιολογική διαδικασία με την οποία ένα μη εξειδικευμένο κύτταρο, μετατρέπεται σε συγκεκριμένο είδος κυττάρου π.χ. μυϊκό.