BIOPHYLAXIS
Τα Βλαστικά κύτταρα
  • 1988: Πραγματοποιείται η πρώτη μεταμόσχευση βλαστικών κυττάρων από ομφαλοπλακουντιακό αίμα στη Γαλλία από την Dr Gluckman σε αγόρι 5 ετών που έπασχε από αναιμία Fanconi. Τα βλαστικά κύτταρα προέρχονταν από το ομφαλοπλακουντιακό αίμα της αδελφής του. Σήμερα το αγόρι ζει και είναι απόλυτα υγιές
  • 1992: Ο Dr Harris αποφασίζει να φυλάξει ιδιωτικά τα βλαστικά κύτταρα του γιου του από το ομφαλοπλακουντιακό αίμα αμέσως μετά τη γέννησή του
  • 1993: Ο Dr Rubinstein ιδρύει την πρώτη τράπεζα φύλαξης βλαστικών κυττάρων από ομφαλοπλακουντιακό αίμα
  • 1995: Δημοσιεύεται από τον Wagner και συνεργάτες, μελέτη που αφορούσε σε μοσχεύματα από ομφαλοπλακουντιακό αίμα με παρόμοια αποτελέσματα με μοσχεύματα από το μυελό των οστών
  • 1998: Πραγματοποιείται η πρώτη αυτόλογη μεταμόσχευση με βλαστικά κύτταρα ομφαλοπλακουντιακού αίματος φυλαγμένα σε ιδιωτική τράπεζα σε κορίτσι που έπασχε από Νευροβλάστωμα. Η μεταμόσχευση στέφεται με απόλυτη επιτυχία
  • 2001: Δημοσιεύεται η πρώτη μελέτη για χρήση ομφαλοπλακουντιακών μοσχευμάτων σε ενήλικες
  • Σήμερα σε όλο τον κόσμο λειτουργούν πλέον των 200 τραπεζών βλαστικών κυττάρων με εκατοντάδες χιλιάδες κρυοσυντηρημένα δείγματα. Δεκάδες χιλιάδες μεταμοσχεύσεις έχουν ήδη γίνει με βλαστικά κύτταρα από ομφαλοπλακουντιακό αίμα. Περισσότερες από 60 ασθένειες αντιμετωπίζονται δυνητικά με μοσχεύματα αιμοποιητικών βλαστικών κυττάρων σαν πρότυπη θεραπεία ενώ περισσότερες από 30 βρίσκονται σε φάση κλινικών μελετών ή πειραματικών εφαρμογών.

    Το ομφαλοπλακουντιακό αίμα είναι το αίμα που κυκλοφορεί μεταξύ πλακούντα και ομφαλίου λώρου κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης. Όταν γεννηθεί το παιδί και αποκοπεί ο ομφάλιος λώρος, συγκρατεί σημαντική ποσότητα ομφαλοπλακουντιακού αίματος, προσφέροντας έτσι την δυνατότητα άμεσης συλλογής. Το αίμα αυτό είναι πλούσιο σε βλαστικά κύτταρα που απομονώνονται με συγκεκριμένη διαδικασία σε εξειδικευμένα εργαστήρια.

    Τα βλαστικά κύτταρα είναι τα πρωταρχικά, πολυδύναμα αρχέγονα κύτταρα όλων των πολυκύτταρων οργανισμών. Τα κύτταρα αυτά διατηρούν την ικανότητα να αυτό-ανανεώνονται μέσω μιτωτικής διαίρεσης και έχουν την ιδιότητα να διαφοροποιούνται, σχηματίζοντας έτσι εξειδικευμένα κύτταρα, ιστούς, όργανα, και τελικά τον ίδιο τον οργανισμό.

    Τα βλαστικά κύτταρα του ομφαλοπλακουντιακού αίματος είναι στο μεγαλύτερο ποσοστό τους αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα (HSCs) και χρησιμοποιούνται σε μεταμοσχεύσεις για την αντιμετώπιση ασθενειών του αιμοποιητικού ή ανοσοποιητικού συστήματος. Εκτός όμως από τα αιμοποιητικά βλαστικά κύτταρα, το ομφαλοπλακουντιακό αίμα αποτελεί πηγή για πολλά άλλα πρόδρομα κύτταρα τα οποία υπό κατάλληλες συνθήκες μπορούν να δημιουργήσουν διάφορα είδη εξειδικευμένων κυττάρων (καρδιακά, ηπατικά, νευρικά, παγκρεατικά, κτλ). Με τον τρόπο αυτό διευρύνεται η μελλοντική χρήση του συγκεκριμένου βιολογικού υλικού ενώ ήδη έχουν ξεκινήσει εφαρμογές σε ενήλικες.

    Δεν είναι λοιπόν τυχαίο το γεγονός ότι το ομφαλοπλακουντιακό αίμα χαρακτηρίζεται από πολλούς επιστήμονες ως «υγρός βιολογικός χρυσός» και ότι εκτός από το ίδιο το παιδί, αποτελεί βιολογική ασφάλεια πιθανόν για όλη την οικογένεια.

  • Ποιές άλλες πηγές βλαστικών κυττάρων υπάρχουν;
    • Έμβρυα
    • Αμνιακό υγρό
    • Ενήλικες, από διάφορους ιστούς π.χ. μυελός των οστών, αίμα, λιπώδης ιστός, δέρμα κ.ά.
    Πλεονεκτήματα Βλαστικών Κυττάρων Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος
    • Εύκολη, ανώδυνη και απόλυτα ασφαλής διαδικασία συλλογής δείγματος
    • Χαμηλός κίνδυνος ιικών μολύνσεων των κυττάρων επειδή η συλλογή γίνεται άμεσα και άσηπτα αμέσως μετά τον τοκετό
    • Αμεση διαθεσιμότητα του μοσχεύματος με αποτέλεσμα να προλαμβάνεται η εξέλιξη της νόσου
    • 100% ιστοσυμβατότητα για ομόλογη χρήση (από το ίδιο το παιδί)
    • Μειωμένη ανάγκη ταυτοποίησης αντιγόνων ιστοσυμβατότητας για ετερόλογη (δότης διαφορετικός από το δέκτη του μοσχεύματος) χρήση μέσα στην οικογένεια
    • Μικρή πιθανότητα απόρριψης του μοσχεύματος (GVHD) στις ετερόλογες μεταμοσχεύσεις και απάλειψη του κινδύνου στις ομόλογες
    Ποιές επιλογές έχουν οι γονείς για τα ομφαλοπλακουντιακά βλαστικά κύτταρα του παιδιού τους;
    • Να τα δωρίσουν σε μία Δημόσια Τράπεζα και να χρησιμοποιηθεί από οποιονδήποτε συμβατό δέκτη
    • Να τα φυλάξουν σε Ιδιωτική Τράπεζα για ιδία χρήση
    • Να τα δωρίσουν για ερευνητικούς σκοπούς
    • Να τα πετάξουν Η απόφαση για τους γονείς είναι μία καθαρά προσωπική απόφαση. Σίγουρα όμως πρόκειται για πολύτιμο βιολογικό υλικό, με συνεχώς διευρυνόμενη χρηστική αξία.
    Γιατί οι οικογένειες επιλέγουν να φυλάξουν τα ομφαλοπλακουντιακά βλαστικά κύτταρα του παιδιού τους;
    • 100% ιστοσυμβατότητα για ομόλογη χρήση
    • Αμεση διαθεσιμότητα του μοσχεύματος με αποτέλεσμα να προλαμβάνεται η εξέλιξη της νόσου
    • Αυξημένη πιθανότητα ιστοσυμβατότητας για ετερόλογη χρήση μέσα στην οικογένεια
    • Εύκολη, ανώδυνη και απόλυτα ασφαλής διαδικασία συλλογής δείγματος
    • Χαμηλός κίνδυνος ιικών μολύνσεων των κυττάρων επειδή η συλλογή γίνεται άμεσα και άσηπτα αμέσως μετά τον τοκετό
    • Μικρή πιθανότητα απόρριψης του μοσχεύματος (GVHD) στις ετερόλογες μεταμοσχεύσεις και απάλειψη του κινδύνου στις ομόλογες
    Υπάρχει λόγος να φυλάξουμε βλαστικά κύτταρα ξεχωριστά για κάθε παιδί της οικογένειας;
    Κάθε άνθρωπος είναι γενετικά μοναδικός, το ίδιο συμβαίνει και με τα βλαστικά του κύτταρα. Κάθε παιδί, θα πρέπει να είναι διασφαλισμένο με το δικό του 100% ιστοσυμβατό δείγμα. Επιπλέον, η ξεχωριστή φύλαξη για κάθε παιδί αυξάνει την δυνατότητα χρήσης από το άμεσο οικογενειακό περιβάλλον επειδή υπάρχει διαθέσιμος μεγαλύτερος αριθμός φυλαγμένων μονάδων βλαστικών κυττάρων μέσα στην οικογένεια. Στις περιπτώσεις διδύμων, η φύλαξη για κάθε παιδί χωριστά προτείνεται διότι είναι δύο ξεχωριστοί οργανισμοί αλλά και για να υπάρχει μεγαλύτερος αριθμός κυττάρων διαθέσιμος.

    Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες η φύλαξη των βλαστικών κυττάρων είναι επιβεβλημένη;
    • Οικογένειες με γενετική κληρονομικότητα στις ασθένειες που σήμερα αντιμετωπίζονται με χρήση βλαστικών κυττάρων
    • Οικογένειες που ανήκουν σε μικτές εθνικότητες
    • Οικογένειες που πρόκειται να προβούν σε υιοθεσία
    • Οικογένειες που περιμένουν παιδί από εξωσωματική γονιμοποίηση με δότη